"De weg naar IP is onomkeerbaar"

door Kasper Weigand

Hoewel er op het gebied van digitale alarmtransmissie steeds meer mogelijk is en er ook niemand aan lijkt te twijfelen dat het de toekomst is, maakt nog maar een fractie van de alarmsystemen in Nederland gebruik van Alarmtransmissie over IP. Onlangs heeft KPN het einde van de ISDN-dienst DigiAccess aangekondigd. En ook de normale analoge telefoonlijn zal op gaandeweg plaats maken voor zijn digitale tegenhanger. Maar is de beveiligingsinstallateur hier wel op voorbereid? Bart Postelmans van ASB-Security BV denkt dat daar nog wel wat moet gebeuren.

Postelmans is tegenwoordig als senior consultant business development & innovation werkzaam voor ASB-Security BV, maar werkte een groot deel van zijn carrière bij KPN. Daar deed hij veel met DigiAccess, een dienst die het mogelijk maakt via ISDN alarmsignalen veilig door te melden aan de Alarmcentrale. “Het is een dienst die speciaal voor de high end markt is ontwikkeld, het alarmtransport van een juwelier bijvoorbeeld”, zegt Postelmans. In de achterliggende vijftien jaar werden er naar schatting zo’n 30.000 van zulke DigiAccess Alarm aansluituingen gerealiseerd. KPN heeft onlangs aangekondigd dat de dienst gaat stoppen. Op 1 juli 2012 wordt de verkoop van nieuwe aansluitingen gestaakt en twee jaar later houdt de dienst op te bestaan. “Vóór die tijd moeten al deze hoog-risico-aansluitingen  naar IP worden gemigreerd. En dat is niet te vergelijken met DigiAcces”, zegt hij.

Voorkeurschakeling

Een groot verschil met het bestaande “analoog” is dat IP geen voorkeurschakeling kent. “In een situatie met een analoge of ISDN telefoonlijn, komt de lijn bij de meterkast het pand in en gaat dan eerst door het alarmsysteem. Daarna gaat de lijn nog verder naar bijvoorbeeld een telefoon of fax. Wordt het alarm actief, dan worden alle andere verbindingen van de lijn afgeschakeld om plaats te maken voor het alarmbericht. Dat noemen we voorkeurschakeling”, legt Postelmans uit. “In de IP-wereld bestaat deze eenvoudige voorkeurschakeling niet meer. Men werkt met een router waar allerlei functies op zijn aangesloten. De PIN zit eraan, de internetverbinding en noem maar op, de systeembeheerder doet er van alles mee. Er wordt ook steeds vaker met Voice over IP gewerkt voor afwikkeling van het telefoonspraakverkeer. Door al die verschillende disciplines loop je de kans dat een alarmbericht per ongeluk niet doorkomt. De router staat vaak ook niet meer in beveiligd gebied en is zowel van buiten als van binnenuit voor veel personen toegankelijk. Daarnaast reist het alarmverkeer mee op die digitale snelweg naast allerlei andere pakketten. Je moet je afvragen of dat allemaal wel goed gaat.”

 “Intussen zijn  er al geruime tijd verschillende partijen bezig hoe veilig hiermee om te gaan. Recentelijk heeft een werkgroep van het NEN een concept uitgebracht van een Nationale Praktijk Richtlijn (NPR) Alarmoverdracht over IP. Deze ontwerp richtlijn, de NPR 8136, staat op dit moment op de website van het NEN zodat de marktpartijen hun commentaar en vragen kunnen neerleggen voordat de definitieve versie wordt gepubliceerd.

Norm 

Er is al sedert 1998 een officiële norm voor alarmtransmissie. Dat is de NEN EN 50136. “Die norm formuleert  de transmissie-eisen voor de verschillende soorten van risico-objecten. Daarnaast bestaat er de specifiek, van oudsher bekende, Nederlandse klassenindeling AL1 en AL2.

De ontwerp praktijkrichtlijn van het NEN geeft praktische invulling van de vragen hoe een voor het betreffende object verantwoorde alarmtransmissie in te richten rekening houdende met de wat tot nu toe de klassen AL1 en AL2 wordt genoemd.

Voordelen

Hoewel het altijd lastig is om over te stappen op een nieuwe techniek, biedt het gebruik van Alarm over IP vele voordelen. Zo kunnen de terugkerende kosten van AoIP beduidend lager uitpakken door slim gebruik te maken van de specifieke IP Netwerken en Internet. IP wordt ten slotte voor steeds meer disciplines gebruikt. “In de NPR wordt overeenkomstig de norm echter wel een bepaalde beschikbaarheid transmissiesysteem geëist. Voor AL1 is dat lager dan voor AL2. We weten uit ervaring dat heel veel huis-tuin-en-keuken DSL-lijnen een mindere beschikbaarheid hebben dan analoge of ISDN-lijnen. Als de installateur het alarm normconform over IP wil doormelden, zal hij dus iets extra’s moeten doen”, zegt Postelmans. “Een van de beste oplossingen is dan een backup, een tweede transmissiepad toevoegen. Dan kun je als er iets misgaat, als de verbinding even hikt, via bijvoorbeeld GPRS, de verbinding met de meldkamer blijven onderhouden.” Omdat er veel verschillende applicaties gebruik maken van IP, is er een groter risico dat er per ongeluk iets wegvalt. Daarnaast is de router afhankelijk van de netspanning en kan er veelal iedereen zomaar bij. “Je hebt dus naast het probleem voor de  beschikbaarheid ook dat mensen die niets met beveiliging te maken hebben, toch de betrouwbare werking van de alarminstallatie zouden kunnen belemmeren. Reden genoeg dus om een tweede transmissiepad te eisen.”

Beschikbaarheid

Het is niet zo dat IP onveiliger is dan analoog. Integendeel, Postelmans denkt dat het juist veiliger wordt. Maar op dit moment hoeft dat geen overweging te zijn om wel of niet over te stappen op IP. “Die algehele migratie naar IP komt er gewoon aan, analoog en ISDN stopt binnen afzienbare tijd. Je kunt daar van alles van vinden, maar dat gaat echt gebeuren. We stappen een nieuwe wereld in. “Maar zodra DigiAcces van KPN stopt, en dat duurt niet lang meer, krijgt iedere installateur ermee te maken. Wordt het onveiliger? Nee! Maar als je een analoge lijn vergelijkt met de gangbare particuliere en zakelijke internetaansluitingen, dan zul je wel maatregelen moeten nemen om de veiligheid op hetzelfde niveau te houden als voorheen”, benadrukt hij nog eens.

Overigens wijst Postelmans erop dat inmiddels verschillende aanbieders, waaronder ASB-Security BV, normforme en duurzame oplossingen bieden die uiteindelijk economischer uitpakken dan de bestaande conventionele vormen van AL1 en AL2.

Kans

Postelmans vindt het vooral belangrijk om installateurs te interesseren en te enthousiasmeren voor het feit dat we een nieuwe wereld instappen. “Ik zie dat als een geweldige kans. Dat als ze bij een klant al IP zien liggen, ze ook adviseren het alarmsysteem op basis van IP te realiseren. Analoog gaat er op termijn toch uit. Er gaan nog een hoop verschillende verhalen in de markt rond over IP. Dat is vervelend, die installateur hoort zulke verhalen en weet even niet meer hoe en wat. Ik denk dat daar nog een belangrijke rol ligt voor verschillende brancheorganisaties, zegt hij. Er moet nog heel wat gebeuren, in Nederland hebben we ruim vierhonderdduizend aansluitingen op de Alarmcentrales, is de schatting. “Als er daar thans enkele duizenden van op IP zitten, is het veel”, besluit Postelmans.